Sprawozdanie z działalności Zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół CMJW za rok 2019

Zarząd w okresie sprawozdawczym pracował w następującym składzie: Iwona Konopnicka (prezes), Agnieszka Lechun (skarbnik), Renata Kobylarz-Buła (sekretarz), Edwarda Turkiewicz (zastępca prezesa) i Jerzy Krasnodębski (członek). Podejmowane przez niego zadania dotyczyły finansowego i organizacyjnego wspierania działalności edukacyjnej Muzeum (konkursy dla dzieci i młodzieży, projekt edukacyjny Niepodległość odzyskiwana i tracona. 1918/1939/1945/1989. Kamienie milowe rodzinnej pamięci), upowszechniającej (cykle kulturalne „Twarze Opola” i „Łambinowickie Spotkania Muzealne” oraz projekt wydania mapy atrakcji kulturalnych Opola), upamiętniającej (prewencja konserwatorska i konserwacja krzyży na Starym Cmentarzu Jenieckim w Łambinowicach) oraz popularyzującej działalność Stowarzyszenia. Zadania były realizowane ze środków pozyskanych z dotacji, darowizn od firm i osób prywatnych, składek członkowskich i 1% odpisu podatku dochodowego.

Zgodnie z dotychczasową praktyką Zarząd Stowarzyszenia dofinansował przeprowadzenie konkursów dla dzieci i młodzieży. Były to: XXVII edycja Konkursu Recytatorskiego Poezji Jenieckiej „Nie traćmy pamięci” (1000 zł) i  XI edycja Ogólnopolskiego konkursu na projekt historyczny „Póki nie jest za późno” (500 zł). Wyniki konkursu recytatorskiego zostały ogłoszone 5 kwietnia 2019 r. Do konkursu zostało zgłoszonych 62 uczniów z województwa opolskiego. Jury przyznało 3 nagrody pierwsze i po jednym wyróżnieniu w każdej z kategorii wiekowych. Ze środków Stowarzyszenia sfinansowano część nagród i wyróżnień oraz okryto koszty organizacyjne przedsięwzięcia. Wyniki konkursu na projekt historyczny ogłoszono 7 czerwca 2019 r. Do udziału w XI edycji konkursu zgłoszono 41 prac z 12 województw (dolnośląskiego, łódzkiego, lubelskiego, lubuskiego, mazowieckiego, małopol­skiego, pomorskiego, świętokrzyskiego, ślą­skiego, warmińsko-mazurskiego, wielkopolskiego i kujawsko-pomorskiego). Jury zdecydowało się przyznać trzy nagrody pierwsze oraz jedno wyróżnienie. Dodatkowe nagrody zostały ufundowane przez dyrektor CMJW dr Violettę Rezler-Wasielewską oraz przewodniczącą Jury dr Iwonę Konopnicką. Ze środków Stowarzyszenia sfinansowano część nagród dla uczniów i nauczycieli.

Projekt edukacyjny Niepodległość odzyskiwana i tracona. 1918/1939/1945/1989. Kamienie milowe rodzinnej pamięci (czas realizacji: 1 września–20 listopada) był wspólną inicjatywą Stowarzyszenia Przyjaciół Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych, Radia Opole S.A., Urzędu Gminy w Łambinowicach, Publicznej Szkoły Podstawowej w Łambinowicach, Publicznego Przedszkola w Łambinowicach, a przede wszystkim Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych. Środki na jego realizację (34 610,94 zł) pozyskało Stowarzyszenie, aplikując w programie wieloletnim „Niepodległa” na lata 2017–2022, w ramach programu dotacyjnego Koalicje dla Niepodległej oraz uzyskując finansowe wsparcie od lokalnych firm i instytucji (Bank Spółdzielczy „Bank Rolników” w Opolu, Rolnicza Spółdzielnia Produkacyjna Wydrowice, Morawiec Paliwa Sp. z o.o., Łambinowicka Fabryka Maszyn CELPA S.A. oraz Nadleśnictwo Tułowice), a także od indywidualnych darczyńców. Celem projektu było uchwycenie lokalnej specyfiki niewielkiej miejscowości na Śląsku Opolskim – Łambinowic, poprzez rekonstrukcję rodzinnych losów ich współczesnych mieszkańców, w odniesieniu do przełomowych dat znaczących polską drogę do pełnej wolności. Do odkrywania reprezentatywnych dla Łambinowic historii rodzinnych zaproszone zostały miejscowe dzieci oraz młodzież – łącznie 500 osób, z czego w pierwszym etapie projektu wybrano 12 uczniów szkół podstawowych. Uczestnicy projektu stworzyli pod opieką profesjonalistów (dziennikarzy, plastyków, socjologów), m.in.: mapy obrazujące historie rodzinne, drzewa genealogiczne własnych rodzin, a przede wszystkim reportaż radiowy pt. „Ścieżki do niepodległości” przygotowany na podstawie samodzielnie przeprowadzonych wywiadów ze starszymi mieszkańcami Łambinowic oraz broszurę  pt. „Różne historie, wspólne miejsce”, dokumentującą przebieg projektu. Sprawozdanie merytoryczno-finansowe z realizacji projektu zostało złożone i zaakceptowane przez operatora Programu Rządowego „Niepodległa”.

Stowarzyszenie było także partnerem Muzeum Śląska Opolskiego w realizacji projektu dotyczącego wydania kieszonkowej mapy atrakcji kulturalnych Opola. Wniosek na wsparcie realizacji zadań publicznych z zakresu krajoznawstwa i turystyki przygotowany przez Muzeum Śląska Opolskiego i Stowarzyszenie otrzymał dofinansowanie ze środków Prezydenta Miasta Opola. Pozyskaną kwotę 5000 zł przeznaczono na przygotowanie i wydanie drukiem 15 tys. map zawierających informacje na temat: Zamku Górnego, Wieży Piastowskiej, Wieży Ratuszowej, Muzeum Polskiej Piosenki w Opolu, Galerii Sztuki Współczesnej, Muzeum Śląska Opolskiego, Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu, Muzeum Uniwersytetu Opolskiego, Muzeum Politechniki Opolskiej i Lamp Rentgenowskich, Muzeum Diecezjalnego w Opolu i oczywiście Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych. Mapy te były rozpowszechniane podczas Dni Opola, Nocy Muzeów w Opolu i Nocy Kultury w Opolu. Sprawozdanie merytoryczno-finansowe z realizacji projektu zostało złożone i zaakceptowane przez wnioskobiorcę.

Stowarzyszenie pomagało przy organizacji dwóch cykli kulturalnych: „Twarzy Opola” i „Łambinowickich Spotkań Muzealnych”. Cykl „Twarze Opola” objął pięć spotkań, realizowanych w opolskiej siedzibie CMJW w miesiącach kwiecień-czerwiec, wrzesień-październik. Ich bohaterami byli Andrzej Hamada, Marek Mikulski i Maciej Mikulski, Wolfgang Globisch, Zbigniew Pelon i grupa artystyczna „Murki”. W ramach cyklu pt. „Łambinowickie Spotkania Muzealne”, przeprowadzonego w Muzeum w Łambinowicach w miesiącach marzec-czerwiec, wrzesień-grudzień, zostało zorganizowanych 8 spotkań. Ich tematyka dotyczyła: obchodów historycznych rocznic, archeologii współczesności i współpracy CMJW z detektorystami (trzy spotkania), prac konserwatorskich na Starym Cmentarzu Jenieckim w Łambinowicach, historii linii kolejowej Opole-Nysa, losów brytyjskich jeńców wojennych w miejscowości Suchy Bór i powojennych losów polskich jeńców Lamsdorf, którzy pozostali na Śląsku oraz prac poszukiwawczych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej. W obydwu cyklach wzięło udział ok. 350 uczestników.

Ponadto w minionym okresie sprawozdawczym Stowarzyszenie wspierało Gminę Łambinowice oraz Muzeum w otaczaniu opieką Miejsca Pamięci Narodowej w Łambinowicach. W drugiej połowie sierpnia 2019 r. z inicjatywy Muzeum i Stowarzyszenia oraz na zlecenie Instytutu Pamięci Narodowej, w Łambinowicach członkowie Stowarzyszenia zorganizowali prace profilaktyczne prewencji konserwatorskiej. Na Starym Cmentarzu Jenieckim poddano oczyszczaniu 1130 krzyży na grobach jeńców z I wojny światowej. Usuwaniem mchu i porostów – pod nadzorem konserwatora zabytków – zajmowała się m.in. sześcioosobowa grupa młodzieży, co sprawiło, iż działanie to miało dodatkowy aspekt edukacyjny. Ponadto siłami konserwatorów Centrum Badawczo-Edukacyjnego Konserwacji Zabytków przy Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nysie udało się w ten sam sposób przeprowadzić mycie i oczyszczanie z mchów, porostów i glonów Pomnika Jeńców Serbskich na Starym Cmentarzu Jenieckim w Łambinowicach. Koszt wszystkich prac wyniósł 10 000 zł. Wydatkowanie środków było prawidłowe, a sprawozdanie w tej sprawie zostało zaakceptowane przez IPN. Dodatkowym wkładem Stowarzyszenia w opiekę nad Miejscem Pamięci Narodowej była współpraca z Gminą Łambinowice, Konsulatem Republiki Serbii w Katowicach i CMJW przy konserwacji 20 krzyży z grobów serbskich jeńców wojennych. Na ten cel zostały przeznaczone środki w wysokości 4 430,87 zł, zebrane do tej pory przez Stowarzyszenie na specjalnym subkoncie.

W ramach promowania działalności organizacji jej członkowie brali aktywny udział w różnych wydarzeniach kulturalnych i edukacyjnych w regionie. Wydany został także kalendarzyk Stowarzyszenia na rok 2020 (z informacją o możliwości przekazywania na rzecz Stowarzyszenia 1% należnego podatku dochodowego) oraz inne materiały promocyjne, będące efektem opisanego wyżej projektu Niepodległość odzyskiwana i tracona. 1918/1939/1945/1989. Kamienie milowe rodzinnej pamięci. Wreszcie w minionym okresie sprawozdawczym Zarząd pozyskiwał nowych członków fizycznych oraz współpracował z wieloma instytucjami oraz organizacjami pożytku publicznego.


Zarząd Stowarzyszenia:

Prezes – Iwona Konopnicka
Zastępca Prezesa – Edwarda Turkiewicz
Członek – Jerzy Krasnodębski
Skarbnik – Agnieszka Lechun
Sekretarz – Renata Kobylarz-Buła