Wystawy czasowe
Poeci Podziemia. Słowo i czyn
Wystawa Poeci Podziemia. Słowo i czyn prezentuje sylwetki i twórczość literatów zaangażowanych w działalność konspiracyjną podczas II wojny światowej. Skupia uwagę przede wszystkim na młodszych twórcach z tzw. pokolenia Kolumbów, których – mimo różnic pochodzenia i poglądów politycznych – połączyły talent literacki i pragnienie walki o Polskę, a bardzo często też niestety śmierć z rąk okupantów. Ekspozycja przenosi nas w świat, mimo całego ogromu otaczającego jej bohaterów zła, naznaczony nadzieją i wielkim pragnieniem życia. Z jednej strony poznajemy bogate życiorysy dobrze zapowiadających się, a bywa, że dzisiaj zapomnianych poetów, z drugiej – ich twórczość, przy czym nie tylko utwory ukazujące obrazy niszczonej ojczyzny czy zagrzewające do oporu, ale i te, których istotą jest miłość, przyjaźń, nadzieja bądź wrażliwość na piękno przyrody.
Na wystawie znaleźć można postacie o bardzo znanych nazwiskach: Baczyński, Gajcy, Herbert, a także – co może być dla wielu zaskoczeniem – Pilecki. Obok nich są Krystyna Krahelska i Józef Szczepański, których utwory na stałe wpisały się w pamięć o powstaniu warszawskim czy jeszcze inni: Władysław Sebyła, Zygmunt Rumel, Teresa Bogusławska, Janusz Krasiński. I to, czego doświadczyli: Pawiak, Katyń, Wołyń, powstańcza Warszawa oraz Stalag 344 Lamsdorf. O losach poetów podziemia opowiadamy prezentując także pamiątki pochodzące ze zbiorów Muzeum Literatury w Warszawie, Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Dom Rodziny Pileckich, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego i Archiwum Akt Nowych w Warszawie oraz zbiorów prywatnych. Wśród nich uwagę zwracają: szkolna czapka Tadeusza Gajcego, przedwojenne zdjęcie rtm. Witolda Pileckiego na ulubionej klaczy Bajka czy pochodzący z naszych zbiorów obozowy dziennik Romana Bratnego.
Ekspozycja zwraca także uwagę interesującą scenografią. Pośród wizerunków i biogramów poetów odtworzono fragment podziemnej drukarni z oryginalnym powielaczem. W skrzyniach, służących do przechowywania broni, umieszczone zostały odbitki podziemnych czasopism, m.in. „Miesięcznika Literackiego”, „Sztuki i Narodu”, „Drogi”, „Dźwigarów”, „Kultury Jutra”. Zwiedzający mogą posłuchać recytacji wybranych utworów, a także zabrać ze sobą wydrukowane fragmenty niektórych z nich i ułożyć własny tomik poezji.
Wystawa przygotowana została przez Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie we współpracy z Muzeum Literatury w Warszawie. Autorką wystawy jest Maria Dorota Pieńkowska z Muzeum Literatury, a autorką projektu ekspozycji Anna Nowak-Kacprzak. Aranżację opolskiej odsłony ekspozycji przygotował Marek Krajewski.
Wystawę można oglądać do 27 lutego 2026 r.
Oferta edukacyjna: