Aktualności

Przez dziesięciolecia miejsce pochówku polskich jeńców wojennych zmarłych w stalagach Lamsdorf pozostawało nieznane. Choć w latach 1939–1945 przez obóz mogło przejść nawet 70 tysięcy Polaków, w tym uczestnicy kampanii wrześniowej i powstańcy warszawscy, nie znaliśmy lokalizacji ani jednego grobu polskiego żołnierza. Tegoroczne badania archeologiczne prowadzone w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach przyniosły przełomowe odkrycie.

W jednym z wykopów na terenie Starego Cmentarza Jenieckiego odsłonięto dwa rzędy prostokątnych obiektów grobowych, częściowo zachowanych w kamiennych obstawach. Po otwarciu trzech grobów natrafiono na szczątki osób pochowanych w trumnach. W grobie oznaczonym numerem 4 odnaleziono guziki wz. 28/33 z widocznym polskim orłem oraz połówkę aluminiowego nieśmiertelnika wz. 31 – żołnierskiego znaku tożsamości używanego przez uczestników kampanii wrześniowej. Odkrycie pozwala zakładać, że jest to poszukiwana od lat „polska kwatera”.

Znaleziony nieśmiertelnik został zabezpieczony i trafi do konserwacji. Jeśli uda się odczytać informację, którą zawiera, możliwa będzie identyfikacja osoby, do której należał. Niezależnie od tego odkryte ludzkie szczątki poddawane są badaniom antropologicznym i sądowo-medycznym.

Odnalezienie „polskiej kwatery” jest jednym z rezultatów badań prowadzonych od czerwca 2026 r. przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych i Stowarzyszenie Przyjaciół Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych. Prace poprzedziła wnikliwa analiza źródeł historycznych, w tym zdjęć lotniczych. Badania przyniosły również inne ważne odkrycia. Pozwoliły na doprecyzowanie lokalizacji masowych grobów jeńców radzieckich przy zachodniej granicy Starego Cmentarza Jenieckiego oraz ujawniły nieoznaczoną kwaterę z około czterdziestoma pojedynczymi grobami, najprawdopodobniej pochodzącymi z okresu I wojny światowej. Ponadto w jednym z wykopów, przypuszczalnie z II wojny światowej, natrafiono także na szczątki co najmniej dwóch osób, ułożonych bez porządku anatomicznego i ze śladami spalenia oraz uszkodzeń pod wpływem dużej siły. Ich pochodzenie pozostaje przedmiotem dalszych badań.

Prace archeologiczne potrwają do 24 lipca 2026 r. Są one realizowane w ramach projektów:

• „Las umarłych? Poszukiwania grobów jeńców wojennych w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach”, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, oraz
• „W poszukiwaniu grobów Polaków w Miejscu Pamięci Narodowej w Łambinowicach”, dofinansowanego przez Samorząd Województwa Opolskiego.