Aktualności
Notatki z niewoli: nowa kolekcja w naszych zbiorach
W styczniu 2026 r. zbiory Muzeum wzbogaciły się za sprawą darowizny Bożeny Bienias-Obręczarek, która zdecydowała się ją nam powierzyć, dzięki owocnej współpracy i stałemu kontaktowi z Działem Zbiorów i Konserwacji. Kolejna część pamiątek po dziadku, mjr. Edmundzie Januszkiewiczu uzupełniła dar z 2023 r.
Major Januszkiewicz jako oficer Wojska Polskiego pełnił funkcję kwatermistrza 44. Dywizji Piechoty. Jego jeniecka droga wiodła przez oflagi: X B Nienburg, X A Itzehoe/Sandbostel, X C Lübeck i VI B Dössel. Na każdym etapie niewoli major dokumentował własne losy i przemyślenia, i po wojnie również. Podarowany zbiór to niemal monumentalny zapis intelektualnej aktywności majora, na który składa się łącznie 37 zeszytów rękopisów oraz liczne luźne karty. W sumie to ponad 3 tys. stron unikatowych treści, które rzucają nowe światło na życie jeńców.
Warto wspomnieć, że autor ze szczególną pasją oddawał się studiowaniu psychologii i filozofii, co znalazło odzwierciedlenie w jego licznych notatkach z obozowych kursów oraz obszernych wypisach i tłumaczeniach dzieł takich autorów jak Alexis Carrel czy Kenneth Walker. Szczególną wartość posiada jego autorskie dzieło zatytułowane „Człowiek całkowity”, będące próbą syntezy natury ludzkiej jednostki. Praca ta została zadedykowana dr. Andrzejowi Niesiołowskiemu, badaczowi, który współdzielił z majorem losy w Oflagu VI B Dössel i prowadził tam kursy naukowe.
Po zakończeniu wojny mjr Edmund Januszkiewicz pozostał na emigracji, gdzie nie zaprzestał działalności literackiej. Zmarł w 1972 r. w Stanach Zjednoczonych, ale jego spuścizna w dużej części trafiła do Polski, i dzięki staraniom wnuczki znajduje się obecnie w zbiorach naszego Muzeum. To ogromna satysfakcja, a jednocześnie zobowiązanie!
Pani Bożeno, bardzo dziękujemy!